KOLĘDOWANIE to bardzo stary zwyczaj. Już w XVI wieku, jak donoszą pierwsze zapiski, pojawiły się grupy kolędnicze. Niektórzy jednak uważają, że chodzenie po kolędzie miało miejsce już w okresie średniowiecza. W tym czasie powstawały pierwsze żywe szopki. Równolegle pisano utwory dramatyczne, oparte na Piśmie Świętym, opowiadające o Bożym Narodzeniu. W Polsce nazwano je Jasełkami.

            Zwyczaj kolędowania obecny był w całej Europie, ale zwłaszcza na słowiańszczyźnie tj. w Polsce, w Rosji, Czechach, na Słowacji, Białorusi, Ukrainie.

 

            W polskiej tradycji kolędnicy to rozśpiewani przebierańcy, chodzący w okresie Świąt Bożego Narodzenia od domostwa do domostwa z życzeniami pomyślności dla gospodarzy. Tradycyjnie wyruszali oni w drogę w drugi dzień Świąt, tzw. „Szczepana” (uroczystość pierwszego męczennika). Dużym powodzeniem cieszyły się pochody z gwiazdą, zwykle wykonaną z kolorowego papieru, czasami podświetlaną, osadzoną ruchomo na drzewcu. Kolędnik niosący gwiazdę zwany był gwiazdorem, gwiaździchem lub gwiezdnikiem. Atrakcją niektórych grup był turoń (była to głowa kłapiącego paszczą stwora zamontowana na długim kiju) zastępowany czasami bocianem lub kozą. Wśród kolędników pojawiały się także postaci z szopki oraz ludowe maszkary. Byli to zazwyczaj pasterze, dziad, baba, Żyd, Cyganka, Herod, śmierć, diabeł. Jedną z najczęściej odgrywanych scen jest porwanie przez śmierć króla Heroda do piekła („za te wszystkie twoje zbytki, choć do piekła, boś ty brzydki”). Czasami kolędnikom towarzyszyli muzykanci, najczęściej grający na skrzypkach, harmoszkach i fujarkach.

Kolędnicy składali życzenia wierszem, kolędą, rymowanką. Za życzenia, przyjmowane jako powodzenie i pomyślność w życiu i w pracy, gospodarze obdarowywali przebierańców smakołykami lub drobnymi datkami.

Współczesne kolędowanie stało się także formą charytatywnej działalności. Mam tutaj na myśli przedsięwzięcie kolędników misyjnych działających pod patronatem Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci. Kolędnicy misyjni wspierają duchowo i materialnie dzieci z krajów misyjnych : z Tanzanii, Sudanu, Peru, Brazylii, Indii i Ukrainy. Młodzież i dzieci angażując się w tą akcję, przyzwyczajają się do trudu i składania ofiary z własnego czasu i zdolności.

Na terenie naszej gminy w okresie bożonarodzeniowym, także i dzisiaj można spotkać kolędników odwiedzających domostwa i życzących gospodarzom pomyślności w Nowym Roku. Są to zazwyczaj, trzy lub czteroosobowe grupy przebrane za śmierć, diabła, Maryję, Józefa czy Trzech Króli, albo szopkarze niosący bożonarodzeniową szopkę. Zazwyczaj recytują wierszowane życzenia, śpiewają kolędy. Niestety, rzadko można zobaczyć odegraną scenkę z Jasełek, czy usłyszeć trzecią lub czwartą zwrotkę kolędy.

Sądzę, że i w tym roku nasze domostwa odwiedzą kolędnicy. Pragnę zaproponować im bardzo krótki tekst „Jasełek” napisanych przez panią Józefę Grzesik. Z pewnością może on być wykorzystany w czasie kolędowania. Mam nadzieję, że gospodarze chętnie obejrzą taką scenkę, a w zamian sowicie wynagrodzą datkami za włożony trud.

Jasełka

Kolęda – O Gwiazdo Betlejemska zaświeć  nam na niebie.

Narrator – Gwiazda Betlejemska niebo rozjaśniła i wielką nowinę ludziom ogłosiła. Narodził się Chrystus jako małe dziecię, by nas wszystkich zbawić – Czy wy o tym wiecie? Przy nim klęczy Matka – Najświętsza Maryja, w ubogie pieluszki Jezusa owija. Z boku św. Józef – to opiekun jego, którego Bóg daje z rodu wybranego.

Pastuszek  – Biegną pastuszkowie, nowinę słyszeli, idą się pokłonić – są bardzo weseli. Grają i śpiewają – robią wielkie koło, aby Jezusowi dziś było wesoło.

Kolęda – Pasterze mili

Narrator – Jadą Trzej Królowie i drogi szukają, u króla Heroda rady zasięgają.

Trzej Królowie – Gdzie tutaj w Betlejem leży Jezus mały? To wielki królewicz, godzien wszelkiej chwały!

Herod – Nic ja o tym nie wiem. Jak wracać będziecie- wstąpcie, opowiecie.

Narrator – Herod jest ciekawy, gdzie leży to dziecię. On go nienawidzi – chce go zabić przecie. Ale Trzej królowie znak z nieba dostają, inną drogą do domu swego powracają.

Wszyscy – Garną do Jezusa i starsi ,i młodzi, bo wiedzą, że Jezus życie im osłodzi!

Kolęda dowolna.

Skomentuj

Komentuj jako gość

0
Ograniczenie Rozszerzeń Dozwolone rozszerzenia plików: bmp, csv, doc, gif, ico, jpg, jpeg, odg, odp, ods, odt, pdf, png, ppt, rar, txt, xcf, xls, zip 0 / 3

    Biorą udział w konwersacji