W polskiej tradycji nie może być Świąt Bożego Narodzenia bez poprzedzającej ich wigilii.

Uroczysta wigilia,  wywodzi się ze starotestamentowej tradycji.  Według niej Izraelici przed każdą uroczystością, szabatem przygotowywali się do obchodu dnia świątecznego. Przygotowania wigilijne miały za zadanie sporządzenie potraw świątecznych, odprawienie modlitw i rytuałów w przeddzień święta, tak, by zachować jego święty charakter. Słowo „wigilia” pochodzi od łacińskiego czasownika „wigiliare” i oznacza czuwanie.

Zanim w wigilijny wieczór, przed pojawieniem się pierwszej gwiazdy na niebie, zasiądziemy do wieczerzy, musimy przygotować  stół wigilijny. Powinien on oddawać nastój Świąt Bożego Narodzenia. W tym szczególnym dniu staje się on centralną częścią domu. Przy nim zbierają się wszyscy domownicy i goście, przy nim składamy sobie życzenia i łamiemy się opłatkiem, zapominamy o waśniach i sporach, przebaczamy. Przy nim będziemy śpiewać kolędy i toczyć długie rozmowy przed  udaniem się na Pasterkę. On jednoczy, nigdy nie dzieli.

 

 

  Tradycyjnie wigilijny stół nakrywamy białym obrusem, chociaż teraz można go zastąpić obrusem ze świątecznymi nadrukami. Ozdabiamy gałązkami lub stroikami  wykonanymi z jodły i jemioły. Rozsypujemy na nim owies, który symbolizuje obfitość i dostatek. Pod obrusem umieszczamy siano, jako znak ubóstwa i stajenki, w której narodził się Chrystus. Na stole powinny się znaleźć sól i czosnek.  Są to nieodzowne akcesoria do walki ze złymi mocami. Po środku stołu kładziemy talerzyk, na którym znajdą się opłatki. Czasami można jeszcze usłyszeć starą, a nawet bardzo starą formułę wypowiadaną przez gospodarza w czasie łamania się opłatkiem:

„Łamię się z tobą chlebem, a serce mam czyste. Życzę ci zdrowia i pokoju, i abyśmy się znowu za rok, w święty czas Godów, wszyscy, którzy tu jesteśmy, chlebem przełamać się mogli”. 

   W niektórych domach, obok talerza z opłatkami umieszcza się krzyż, oraz zapala się świecę (teraz najczęściej jest to świąteczna świeca Caritas). W tradycji łemkowskiej istnieje zwyczaj umieszczania na stole wigilijnym talerzy (w każdym rogu stołu) lub jednego talerza z ziarnami wszystkich gatunków zbóż. Na wiosnę miesza się je ze zbożem siewnym, co ma zapewnić obfite plony. Ludowy zwyczaj mówi o umieszczaniu pod stołem metalowych przedmiotów, takich jak: młotek, siekiera, a nawet kosa. Mają one chronić przed złem i chorobami. Trzymanie bosych stóp na w/w przedmiotach podczas wieczerzy wigilijnej daje moc i twardość jak żelazo. W niektórych regionach Polski pod stół kładzie się zamkniętą, metalową kłódkę. Dzięki temu domownicy mają uniknąć plotek i oszczerstw.

                                                                                                                       Zdjęcie : C. K

                                                                                                                                                                

            Na stole kładziemy talerze, zwyczajowo o jeden więcej niż liczba przewidywanych biesiadników, dla niespodziewanego gościa, kogoś bliskiego, lecz nieobecnego lub zmarłego. Pierwotnie, jak głosi tradycja,  miejsce z pustym talerzem było przeznaczone dla zesłańców syberyjskich albo powracających z tatarskiego jasyru. Pod każdy talerz kładziemy pieniążka i łuskę z karpia. Zapewnią nam one pomyślność finansową w nadchodzącym nowym roku. W niektórych okolicach pod talerz kładzie się opłatek. Jeżeli przyklei się on do talerzyka, wróży to pomyślność.

             Drogi czytelniku, spraw, by wigilijny stół, który w tym dniu zajmuje wyjątkowo ważne i eksponowane  miejsce, zjednoczył wszystkich biesiadników w miłej i serdecznej atmosferze. Może też warto rozglądnąć się dookoła i zamiast zostawiać puste, dodatkowe miejsce przy stole, zaprosić osobę samotną, opuszczoną. Niech będzie dla nas wyjątkowym gościem.

                                                                                                                      

Autor C. K.

                                                                                    

Skomentuj

Komentuj jako gość

0
Ograniczenie Rozszerzeń Dozwolone rozszerzenia plików: bmp, csv, doc, gif, ico, jpg, jpeg, odg, odp, ods, odt, pdf, png, ppt, rar, txt, xcf, xls, zip 0 / 3

    Biorą udział w konwersacji