Magurskie wyprawy

Każdy ma swoje ulubione miejsce na ziemi. Dla Kasi i Kamila takim miejscem jest Beskid Niski. Jeżeli chcecie poznać jedyne w swoim rodzaju, wyjątkowe, ciekawe, aczkolwiek nieraz zapomniane i pomijane podczas wędrówek po pięknych okolicach Beskidu Niskiego miejsca zajrzyjcie na ich blog - Magurskie Wyprawy. Poznajcie historię zapomnianych, nieistniejących już na mapie łemkowskich wiosek, po których zostały cmentarze i zarośnięte fundamenty domostw. Dowiecie się jak żyli Łemkowie, ludzie, którzy musieli opuścić swoje domy, porzucić dorobek wielu pokoleń i udać się w nieznane. Zajrzycie w miejsca o których zapewne w ogóle nie słyszeliście. Polecamy!




Wieś Czertyżne leży w dolinie potoku Czertyżnianka, położona na wysokości 570-630m n.p.m. Od południa otoczona jest Kamiennym Wierchem (776 m ) i Zieloną Lipką, od zachodu górą Czereszenne ( 681 m). Od północy wznosi się pasmo Czertyżnego (744 m), a od południowego wschodu Siwejka ( Szwajka) ( 785 m), dalej ciągnie się przełęcz Lipka. Nazwa pochodzi od łemkowskiego "czerteż"co oznacza wyrąb.

Krzywa (przed 1947 rokiem Krywa) leży na łagodnych wschodnich zboczach Popowych Wierchów. Nazwa może pochodzić od specyficznego ,,krzywego" układu zabudowy, albo od ,,krzywego" potoku, przepływającego przez wioskę. Wieś należała do dóbr królewskich. W 1564 roku starosta biecki powierzył Steczowi Liliczowi jej lokację. Wyznaczył limit 20 osadników, którzy mieli być przez 20 lat zwolnieni od podatków.W 1629 roku istniały tu dwa gospodarstwa wołoskie i młyn. Tereny dzisiejszej Krzywej wchodziły w skład dóbr Stadnickich, później przechodziły w ręce kolejnych właścicieli.

Wieś leży w szerokiej dolinie źródlisk Zawoi, wpadającej do Wisłoki w pobliżu Nieznajowej. Nazwa miejscowości pochodzi od łemkowskiego słowa "jasień" lub "jasiń", oznaczającego jesion. Jasionkę założono dosyć późno. Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1665. Miała wtedy 12 ról. Była wsią królewską. W 1882 roku mieszkało w niej 274 grekokatolików. Jasionka stanowiła wspólna gromadę z Krzywą i Banicą.

Historia wsi Rzepedź sięga 1526 roku, kiedy to otrzymała przywilej lokacyjny. Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od wołoskiego słowa ,,repede'' , po polsku bystry, szybki - co miało zapewne odnosić się do charakteru potoku Rzepedka płynącego tą doliną. W XIX wieku Rzepedź zakupił Jan Kanty Podolecki - poeta i działacz niepodległościowy, był on także towarzyszem wypraw Wincentego Pola. Po nim wieś na własność przejął Stanisław Niezabitowski - oficer wojsk polskich, weteran powstania listopadowego. Spoczął na tutejszym cmentarzu wiejskim. Do drugiej wojny światowej wieś zamieszkiwała niemal wyłącznie ludność narodowości ruskiej. W latach 30-tych XX wieku żyło tu blisko 1000 osób, w miażdżącej większości wyznania grekokatolickiego.

Wieś została założona przez osadników wołoskich w XVI wieku. Pierwsza wzmianka o Olchowcu pochodzi z 1581 roku. Nazwa wsi pochodzi od olchy. W 1880 roku wieś liczyła 400 mieszkańców: 390 grekokatolików i 10 żydów.