Magurskie wyprawy

Każdy ma swoje ulubione miejsce na ziemi. Dla Kasi i Kamila takim miejscem jest Beskid Niski. Jeżeli chcecie poznać jedyne w swoim rodzaju, wyjątkowe, ciekawe, aczkolwiek nieraz zapomniane i pomijane podczas wędrówek po pięknych okolicach Beskidu Niskiego miejsca zajrzyjcie na ich blog - Magurskie Wyprawy. Poznajcie historię zapomnianych, nieistniejących już na mapie łemkowskich wiosek, po których zostały cmentarze i zarośnięte fundamenty domostw. Dowiecie się jak żyli Łemkowie, ludzie, którzy musieli opuścić swoje domy, porzucić dorobek wielu pokoleń i udać się w nieznane. Zajrzycie w miejsca o których zapewne w ogóle nie słyszeliście. Polecamy!




 W kolejnej części naszej opowieści o Świerzowej Ruskiej chciałbym pokrótce opisać ścieżkę przyrodniczo - kulturową którą Magurski Park Narodowy wyznakował doliną tej wsi. Trasa nowej ścieżki prowadzi od końca wsi Świątkowa Wielka wzdłuż potoku Świerzówka aż do Majdanu - dużej polany pod Przełęczą Majdan. Oznaczona ona jest czerwoną skośna kreska na białym tle.  Oficjalne otwarcie tej ścieżki nastąpiło 2 października 2015 roku. Powstał również nowy szlak żółty który prowadzi od Bartnego do Krempnej przez dolinę Świerzowej właśnie. Wyznakowano tam również szlak rowerowy koloru zielonego.

         Dla tych którzy w minionych latach odwiedzili tą urokliwą i wtedy bardzo dziką i zapomnianą dolinę będzie okazja czytając nasz wpis porównać czy "udogodnienia" które wprowadził Magurski Park Narodowy są na plus czy raczej na minus. Czy tą dolinę może zaleje teraz fala turystów? Chciałbym opisać zmiany które zastaliśmy podczas naszej wyprawy w to miejsce niedługo po otwarciu tej ścieżki czyli początkiem listopada. Nie spotkaliśmy wtedy dużo osób , chociaż byliśmy w niedzielę, raptem małżeństwo z pieskiem i dwóch rowerzystów...

Łemkowską nazwę Tychania można przetłumaczyć jako Zacisze. Wieś leżała w dolinie potoku u wschodnich zboczy wierchu Nad Tysowym. Wymieniana po raz pierwszy w 1581 roku , została założona zapewne niedługo wcześniej przez Mikołaja Stadnickiego ze Żmigrodu i zasiedlona przez Wołochów. W 1880 roku wieś liczyła 340 mieszkańców , samych grekokatolików. Niewiele większa była pół wieku potem. W 1931 roku liczyła 65 domów i 396 mieszkańców, Łemków i tylko kilku Polaków. Podczas obu wojen światowych wieś doznała dotkliwych zniszczeń , po ostatniej już się nie odrodziła. W toku zaciętych walk , jakie toczyły się tu od września 1944 roku do połowy stycznia 1945 roku , kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk. W efekcie została doszczętnie zniszczona. Przetrwała tylko potrzaskana pociskami cerkiew.

Żydowskie to obecnie nieistniejąca wieś położona niegdyś w dolinie potoku Krempna, prawobrzeżnego dopływu Wisłoki, przy gościńcu prowadzącym z Nowego Żmigrodu do Zborowa na Węgrzech. Pierwsze wzmianki o tej wiosce pojawiają się w 1541r. Dotyczą one sprzedaży wsi przez Wojszyków rodzinie Stadnickich. W tych czasach osada ta nosiła nazwę Żydowsko, a od 1765 r. Żydowskie (tj. dzierżawcze), w języku łemkowskim Żydiwskyj.

Gmina Krempna w całości położona jest na terenie Beskidu Niskiego. Przez wiele lat tereny Beskidu Niskiego były nieco zapomniane, rzadziej uczęszczane. Jednak urok tych niewysokich gór, piękno krajobrazu, ślady oryginalnej kultury, powstanie Magurskiego Parku Narodowego spowodowały wzrost zainteresowania tym urokliwym zakątkiem naszego kraju. Miejscowości wchodzące w skład Gminy Krempna mają niezwykle ciekawą historię, która jest odwzorowaniem dziejów i kultury byłych i dzisiejszych mieszkańców.